Autisme op de Basisschool

Autisme is belangrijk op de basisschool, omdat het invloed heeft op hoe sommige kinderen communiceren, leren en vriendschappen opbouwen. Meer weten over autisme helpt leerkrachten om elke leerling beter te ondersteunen. Deze pagina geeft praktische ideeën voor leerkrachten in het basisonderwijs om een inclusiever klaslokaal te creëren en in te spelen op verschillende leerbehoeften.

Bekijk alle Producten

Materiaal | Gesprekskaarten Executieve Functies - Dagelijkse Doelen

Boek | Autisme en Zintuiglijke Problemen, Auteur: Ina van Berckelaer-Onnes, Steven Degrieck & Miriam Hufen

Cursus | SI in de Zorgverlening of het Onderwijs

E-Learning | Prikkels in de Omgeving

Autistische leerlingen ondersteunen in je klaslokaal

Autisme gaat om zoveel meer dan een leerling die gewoon "sociale moeilijkheden" heeft; het is een fundamenteel verschil in hoe het brein een drukke basisschoolklas ervaart. Tussen het felle licht, de voortdurende kletsende gesprekken en onvoorspelbare veranderingen gebruiken deze leerlingen vaak enorme hoeveelheden mentale energie alleen maar om de dag door te komen, wat leidt tot diepe uitputting en angst. Als onderwijsprofessionals is onze krachtigste eerste stap het creëren van een voorspelbaar, prikkelarm toevluchtsoord waar ze zich volledig begrepen voelen, precies zoals ze zijn. Je kunt hun dagelijkse angst gemakkelijk verminderen door duidelijke visuele dagplanningen en directe taal te gebruiken, zodat ze nooit hoeven te raden wat er hierna komt. Daarna helpen eenvoudige aanpassingen zoals een rustige ontprikkelhoek of noise-cancelling koptelefoons je om een echt inclusieve ruimte te bouwen waarin elk brein kan floreren. Vind bronnen die je kunnen helpen strategieën te ontwikkelen, en ontdek deze mogelijkheden voor professionele ontwikkeling om meer vertrouwen te krijgen in het creëren van een echt inclusieve ruimte waarin elk brein kan floreren.

Wetenschappelijke artikelen

Onderzoek en wetenschappelijke publicaties rondom dit onderwerp.

Everyday Experiences of Inclusion in Primary Resourced Provision: The Voices of Autistic Pupils and Their Teachers

Amber Warren, Kate Buckingham, Sarah Parsons

De studie onderzocht autistische leerlingen en leerkrachten in een reguliere school met extra ondersteuning. De leerlingen vonden routines, vrienden en hulp prettig, maar hadden moeite met de dagelijkse overgangen. De resultaten lieten zien hoe luisteren naar leerlingen de inclusie kan verbeteren.

Teaching Early Numeracy to Students With Autism Using a School Staff Delivery Model

Magdalena M. Apanasionok, Barah Alallawi, Corinna F. Grindle, Richard P. Hastings, Richard C. Watkins, Gemma Nicholls, Leanne Maguire, Darragh Staunton

De studie testte een programma om autistische basisschoolleerlingen te helpen bij het leren van basiswiskunde, waarbij leerkrachten de lessen verzorgden. Het onderzoek toonde aan dat de aanpak kan werken, maar dat extra ondersteuning nodig is voor leerlingen die weinig spreken.

School Participation of Autistic Youths: The Influence of Youth, Family and School Factors

Boya Li, David Heyne, Anke Scheeren, Els Blijd-Hoogewys, Carolien Rieffe

Uit een onderzoek onder 200 Nederlandse jongeren met autisme bleek dat problemen met de fysieke schoolomgeving, meer nog dan persoonlijkheidskenmerken of gezinsfactoren, verband hielden met een lagere schooldeelname. Dit onderstreept de noodzaak van meer toegankelijke schoolomgevingen.

Characteristics of Socially Successful Elementary School-Aged Children With Autism

Jill Locke, Justin Williams, Wendy Shih, Connie Kasari

De studie onderzocht basisschoolkinderen met autisme om te zien wat hen helpt sociaal succesvol te zijn. Kinderen met meer vrienden en contacten met leeftijdsgenoten waren actiever en belangrijker in sociale netwerken op het schoolplein.

Factors Associated With Classroom Participation in Preschool Through Third Grade Learners on the Autism Spectrum

Nicole Sparapani, Nancy Tseng, Laurel Towers, Sandy Birkeneder, Sana Karimi, Cameron J. Alexander, Johanna Vega Garcia, Taffeta Wood, Amanda Dimachkie Nunnally

De studie onderzocht autistische kinderen van de kleuterschool tot en met groep 3 en hoe zij deelnemen aan activiteiten in de klas. Instructies en interacties van de leerkracht hadden invloed op de mate waarin de kinderen deelnamen en betrokken bleven.

Podcasts

Audiocontent en podcastafleveringen die aansluiten bij het thema.

25. Psycho-Educatie bij Autisme (met Suzanne Rouwhorst)

Syntha van Alen, Nienke de Bruin, Suzanne Rouwhorst

#45 - Neurodivergentie - Autisme (ASS)

Wytze, Wim, Heike Rummens, Patrick Smits

Aansluiten bij Kinderen met Autisme

Gerhard van Cappellen, Rijan Braal-Schimmel, Maretha de Jonge

Boeken

Een zorgvuldig samengestelde selectie boeken over dit onderwerp.

Autisme in de Klas

Sarah Awouters, Indra Beunckens

Autisme op School Deel 1 : Basisschool Primair Onderwijs

Martine F. Delfos

Autisme in School

Ina van Berckelaer-Onnes (red.)

Een Passend Aanbod bij Autisme

Ina van Berckelaer-Onnes

Autisme en Zintuiglijke Problemen

Ina van Berckelaer-Onnes, Steven Degrieck, Miriam Hufen

Handige links

Nuttige tools, websites en andere bronnen die met het onderwerp te maken hebben.

Onderwijs: Maatwerk op de Basis- en Middelbare School

Informatie over wat leerlingen met autisme nodig hebben in het onderwijs. Bevat artikelen, whitepapers en tips waarmee je je klas- en schoolbeleid inclusiever kunt maken. Goed bruikbaar voor intern begeleiders en leerkrachten.

Een Leerling met Autisme in de Klas

Brochure met zeer concrete tips en voorbeelden voor leerkrachten. Gaat over structuur, communicatie, prikkels en klasorganisatie. Direct inzetbaar in de dagelijkse praktijk in kleuter- en lagere school.

Autisme in de klas – Balans Digitaal

Basistips voor leerkrachten over het omgaan met leerlingen met autisme: observeer individuele behoeften, bied structuur en veiligheid, werk samen met ouders, benut sterke kanten en pas begeleiding aan. Praktische strategieën helpen bij taken, overzicht, tolerantie en technische ondersteuning.

Autisme bij Kinderen: Onderzoek en Diagnose

Toegankelijke uitleg over autisme, diagnose en passend onderwijs. Helpt leerkrachten het perspectief van ouders beter te begrijpen en samen afspraken te maken over ondersteuning in de klas.

Autismevriendelijke Klas: Goed voor alle Leerlingen

Praktische tips voor een autismevriendelijke klas: geef structuur en voorspelbaarheid, let op prikkels, observeer en leer de leerling kennen, pas lesmateriaal en omgeving aan, werk samen met ouders en zorgteams, en benut aanpassingen die iedereen in de klas ten goede komen.

Veelgestelde vragen

Praktische lesmaterialen en inspiratie. Kinderen voorbereid op de toekomst.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang ons gratis e-book met lesideeën en onderwijsinzichten voor je onderwijspraktijk en professionele ontwikkeling.