Er bestaan verschillende termen voor de relatie tussen ouders en professionals, zoals ouderbetrokkenheid, samenwerking en partnerschap. Welke term je gebruikt, is minder belangrijk dan de gezamenlijke betekenis ervan. Ouders zijn immers altijd betrokken bij hun kind, ook wanneer dit niet direct zichtbaar is.
Volgens Maartje van Dijken van het NJi begint een goede relatie met het vermogen om door elkaars ogen te kijken. Ouders willen het beste voor hun kind en ervaren vaak diepe emoties wanneer er problemen spelen. Deze emoties worden soms gezien als lastig of boos gedrag, terwijl ze juist voortkomen uit hun grote betrokkenheid. Door ouders serieus te nemen, echt te luisteren en ruimte te geven aan hun zorgen en vragen, voelen zij zich gesteund en gehoord.
Het is belangrijk om ouders actief bij beslissingen en processen te betrekken, in plaats van hen achteraf te informeren. Daarbij moet rekening worden gehouden met hun perspectief en persoonlijke omstandigheden. Een ouder die een kind laat ophaalt, kan bijvoorbeeld kampen met een zware werkdag. Ook kan een gesprek met meerdere professionals voor een ouder intimiderend zijn. Vraag daarom wat ouders prettig vinden en welke ondersteuning zij nodig hebben.
Om ouders goed te begrijpen, moeten professionals nieuwsgierig zijn naar het gezin achter het kind. Wat vinden ouders belangrijk? Hoe ziet hun dagelijks leven eruit? Welke ervaringen en verwachtingen hebben zij van school of opvang? Daarnaast is het belangrijk dat professionals hun eigen normen, waarden en vooroordelen onderzoeken. Zo wordt voorkomen dat afwezigheid of afwijkend gedrag direct verkeerd wordt geïnterpreteerd.
Ook praktische drempels verdienen aandacht. Denk niet alleen aan taalproblemen, maar ook aan tijdgebrek, vervoer, kinderopvang of onbekendheid met het schoolsysteem. Door samen naar oplossingen te zoeken, zoals telefonisch contact, een ander gesprekstijdstip of taalondersteuning, wordt samenwerking toegankelijker.
Tot slot zijn vertrouwen, kwetsbaarheid en openheid essentieel. Elkaar leren kennen vormt de basis voor een veilige relatie waarin ouders twijfels durven uitspreken. Professionals hoeven niet altijd direct een oplossing te hebben. Door eerlijk te erkennen dat iets onduidelijk is en samen met ouders naar antwoorden te zoeken, ontstaat gelijkwaardigheid.
De kern is dat goede samenwerking begint bij wederzijds begrip, oprechte nieuwsgierigheid en respect. Wanneer ouders zich gezien en gehoord voelen, kunnen ouders en professionals elkaar beter ondersteunen. Uiteindelijk profiteert vooral het kind hiervan.
Lees hier het hele artikel op de website van het NJi.
